Przez 57 lat Mercedes odmawiał każdemu, kto chciał kupić C111, także tym, którzy według firmowej legendy przysyłali do Stuttgartu czeki in blanco. 18 listopada 2026 roku producent ogłosił, że jeden z tych prototypów pójdzie pod młotek. Pytanie nie brzmi „za ile”, tylko „dlaczego teraz”.
Pierwszy i na długo jedyny
Mercedes-Benz C 111-II z 1970 roku, w fabrycznej kolekcji prowadzony jako „Wagen 33”, zostanie wystawiony przez RM Sotheby’s 3 lutego 2027 roku w Paryżu. Licytacja odbędzie się w Salles du Carrousel w Palais du Louvre, w tygodniu targów Rétromobile. Dom aukcyjny określa wartość auta jako przekraczającą 25 mln euro. Licytacji internetowej nie przewidziano: oferty można złożyć tylko na sali albo telefonicznie, po wcześniejszej rejestracji i spełnieniu warunków uczestnictwa.
Najważniejsze w tej wiadomości są dwa zdania. Pierwsze: to pierwszy C111, jaki producent kiedykolwiek wystawił na sprzedaż: żaden egzemplarz nie opuścił dotąd własności firmy. Drugie: Mercedes zobowiązał się umownie, że przez co najmniej 25 lat nie sprzeda kolejnego. Kto więc w lutym przegra licytację, następnej okazji kupienia C 111 bezpośrednio od fabryki może nie doczekać przed 2052 rokiem.
To zastrzeżenie zmienia charakter transakcji: Mercedes nie tylko sprzedaje rzadki samochód, ale z góry wyklucza kolejną taką sprzedaż na ćwierć wieku.
Samochód, którego nie dało się kupić
Aby zrozumieć, dlaczego sprzedaż C111 jest tak wyjątkowym wydarzeniem, trzeba wrócić do końca lat 60. Mercedes od 1961 roku pracował nad silnikiem Wankla na licencji NSU. Program prowadził Wolf-Dieter Bensinger, który znał Felixa Wankla jeszcze sprzed wojny. Wirujący tłok obiecywał to, czego szukała wówczas cała branża: dużą moc z małego, gładko pracującego i lekkiego silnika.
Potrzebny był samochód, który pokaże tę technikę światu. Pod roboczym kryptonimem C 101 prace nad nim ruszyły pod koniec 1968 roku. Odpowiedzialność za projekt spoczywała na Rudolfie Uhlenhaucie, ojcu 300 SL, a projektem kierował szef rozwoju przedseryjnego dr Hans Liebold. Kształt nadwozia narysował zespół Josefa Gallitzendörfera, a Bruno Sacco, świeżo przeniesiony z rozwoju koncepcyjnego do działu stylistyki, koordynował prace nad karoserią. Warto o tym pamiętać, bo w wielu publikacjach C 111 przypisywany jest wyłącznie Sacco; materiały samego Mercedesa opisują to jako pracę zespołową.
Pierwszy kompletny samochód wyjechał na Hockenheimring 15 lipca 1969 roku. We wrześniu, na IAA we Frankfurcie, stał już na stoisku jako C 111. Nazwa z jedynką w środku miała zresztą uniknąć konfliktu z Peugeotem, który zastrzegł trzycyfrowe oznaczenia z zerem pośrodku. Klinowata sylwetka z laminatu wzmacnianego włóknem szklanym, łączonego klejeniem i nitowaniem, drzwi otwierane do góry jak w 300 SL, silnik za plecami kierowcy i jaskrawy lakier Weißherbst sprawiły, że Mercedes, kojarzony wtedy z dostojnymi sedanami, nagle wyglądał na markę z przyszłości.
Pół roku później, w marcu 1970 roku w Genewie, pokazano C 111-II. Nadwozie poprawiono tak, by kierowca lepiej widział, co dzieje się wokół, a trzywirnikowy silnik zastąpiono czterowirnikowym. Według Mercedesa klienci przysyłali wtedy do Stuttgartu czeki z niewypełnioną kwotą. To opowieść, którą firma powtarza od dekad, choć dokumentów nigdy nie pokazała.
Kupić się go jednak nie dało. Już w 1967 roku Hans Scherenberg raportował, że Wankel spala mniej więcej o połowę więcej paliwa niż silnik widlasty o tej samej mocy, a do tego dochodziły emisja i trwałość. Według katalogu RM Sotheby’s zarząd zdecydował w listopadzie 1971 roku, że C 111 nie wejdzie do produkcji seryjnej, a samochód nie spełniał 38 obowiązujących lub zapowiadanych amerykańskich wymogów prawnych. Sam program Wankla trwał jeszcze kilka lat, a jego perspektywy pogarszały kolejne wydarzenia: w 1972 roku na emeryturę odszedł Uhlenhaut, w 1973 roku wybuchł kryzys naftowy, w 1974 roku zmarł Bensinger. Na początku 1976 roku Mercedes zakończył prace nad tym silnikiem.
Car 33: trzeci, nie trzydziesty trzeci
Numer w nazwie wprowadza w błąd i Mercedes sam to prostuje: „33” to wewnętrzne oznaczenie w kolekcji, nie numer kolejny. Według producenta samochód jest trzecim zbudowanym C 111-II, a prace przy nim ruszyły w marcu 1970 roku, w tym samym miesiącu, w którym model debiutował w Genewie.
Car 33 dostał lakier Weißherbst, sportowe fotele obite szaro-białą pepitką, czteroramienną kierownicę bezpieczeństwa i radio Becker Europa zamontowane pionowo. W sierpniu 1970 roku pod tylną klapę trafił czterowirnikowy silnik M 950 W 48. Samochód zarejestrowano jako S-Y 6200 i włączono do floty testowej.
To, co z nim robiono, mówi o C 111 więcej niż jakakolwiek broszura. Na Car 33 sprawdzano element fluidyczny, który miał równomiernie opróżniać dwa boczne zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 116 litrów. Jeżdżono nim po Hockenheimringu i testowano ABS; w sprzedawanym samochodzie system nie jest dziś aktywny. W grudniu 1970 roku Rudolf Uhlenhaut polecił zbadać temperaturę w bagażniku sąsiadującym z silnikiem; do schowka włożono w tym celu kostkę masła.
Car 33 szybko stał się też celebrytą. W kwietniu 1971 roku na torze testowym Mercedesa w Stuttgarcie za jego kierownicą usiadł Herbert von Karajan. Dyrygent należał do nielicznych osób spoza działu rozwoju, którym pozwolono C 111 poprowadzić. Rok później samochód trafił na łamy pierwszego niemieckiego wydania „Playboya”. Laboratorium na kołach okazało się jednocześnie najskuteczniejszą reklamą marki.
Cztery wirniki i 350 KM
W silniku Wankla nie ma tłoków chodzących w górę i w dół. Trójkątny wirnik obraca się w obudowie i sam wyznacza trzy komory, w których po kolei odbywa się ssanie, sprężanie, spalanie i wydech. Mało części ruchomych, płynna praca, dużo mocy z niewielkiej bryły: na papierze idealny silnik do supersamochodu.
Kłopot zaczyna się już przy pojemności. Mercedes podaje dla M 950 W 48 komorę o objętości 600 cm³ na wirnik, czyli łącznie 2,4 litra, ale w tych samych danych dopisuje ekwiwalent silnika tłokowego: 4,8 litra. Bezpośrednie porównanie z 2,4-litrowym silnikiem tłokowym nie ma więc sensu, więcej mówią osiągi.
Według danych z 1970 roku czterowirnikowa jednostka dawała 257 kW (350 KM) przy 7700 obr./min i 392 Nm. Moc trafiała na tylne koła przez pięciobiegową skrzynię ZF. Przy masie 1240 kg C 111-II miał przyspieszać do 100 km/h w 4,8 s i jechać do 300 km/h. Rubryka „zużycie paliwa” w danych Mercedesa pozostaje pusta.
C 111 nie zniknął razem z Wanklem. Od 1976 roku kolejne wersje z silnikami tłokowymi zbierały rekordy: wysokoprężny C 111-II D, C 111-III i w końcu C 111-IV z doładowanym V8, który 5 maja 1979 roku przejechał okrążenie toru Nardò ze średnią 403,978 km/h. To jednak inne samochody i inny rozdział. Car 33 nigdy nie był maszyną rekordową, jego historia kończy się na Wanklu.
Z muzeum z powrotem na drogę
W 1975 roku Car 33 trafił do firmowej kolekcji. Od otwarcia Mercedes-Benz Museum w 2006 roku stał w sekcji „Faszination Design”. Przez lata był przede wszystkim eksponatem, a to w przypadku C 111 ma znaczenie, bo silniki M 950 praktycznie nie mają części zamiennych. Kiedy w 2014 roku Mercedes-Benz Classic przywracał do jazdy inny egzemplarz, zamontował w nim seryjne V8 M 116 zamiast Wankla.
W 2024 roku Mercedes-Benz Classic Center w Fellbach przywróciło Car 33 do jazdy z jego czterowirnikowym silnikiem. Zachowano historyczną patynę nadwozia i wnętrza, napęd przeszedł gruntowny remont, a w komorze silnika zamontowano instalację gaśniczą. W sierpniu 2024 roku samochód pokazano na Pebble Beach Concours d’Elegance, w klasie klinowatych prototypów i aut koncepcyjnych. W lipcu 2025 roku, według katalogu RM Sotheby’s, właśnie tym egzemplarzem George Russell przyjechał na Grand Prix Wielkiej Brytanii na Silverstone. Na zdjęciach z października 2026 roku licznik wskazuje 24 766 km.
Car 33 zachował czterowirnikowy silnik M 950 W 48, zamontowany jeszcze w sierpniu 1970 roku. W 2024 roku jednostka przeszła gruntowny remont, ale nadwozie i wnętrze pozostawiono z naturalnymi śladami upływu czasu. Jednym ze współczesnych dodatków jest instalacja gaśnicza w komorze silnika. To nie samochód „zamrożony” w jednym momencie, tylko prototyp, który przez całe życie zmieniał się razem ze swoimi zadaniami.
Razem z samochodem nabywca otrzyma wyjmowany pojemnik bagażowy oraz komplet szerokich magnezowych felg wykorzystywanych podczas prób torowych. Ze względu na wiek nadają się już tylko do ekspozycji. Mercedes nie informuje o homologacji drogowej; gdzie i na jakich zasadach Car 33 będzie mógł jeździć, zależy od przepisów kraju nowego właściciela.
Dlaczego Mercedes sprzedaje C 111
Oficjalna odpowiedź jest prosta: cały dochód trafi do projektu „Mercedes-Benz Museum 2.0”. Chodzi o rozwój muzeum w Stuttgarcie i jego oferty cyfrowej, z cyfrowym bliźniakiem budynku jako elementem centralnym. Powstaje on we współpracy z The Classic Car Trust i jego platformą Roarington; eksponaty mają być interaktywne, a pierwsze efekty Mercedes zapowiada na 2027 rok. Marcus Breitschwerdt, szef Mercedes-Benz Heritage, mówi o nowym rozdziale: pierwszej sprzedaży pojazdu z kolekcji w tej formie. Kierująca muzeum Bettina Haussmann akcentuje otwarcie zbiorów na ludzi z całego świata.
To nie pierwszy raz, gdy Stuttgart zamienia legendę na pieniądze. W 2022 roku RM Sotheby’s sprzedało w muzeum jedno z dwóch 300 SLR Uhlenhaut Coupé za 135 mln euro, o czym pisaliśmy na Klasykami, a w 2025 roku opływowego W 196 R za 51,155 mln euro i o tym też wtedy napisaliśmy. C 111 dopisuje się do tej serii, ale z jedną różnicą: tamte auta wyszły z działu wyścigowego, ten jest najbardziej rozpoznawalnym symbolem marzeń o Mercedesie, którego nigdy nie było w salonie.
Czy to uzasadniony sposób finansowania muzeum? Mercedes zatrzymuje 12 z 13 zachowanych C 111, więc kolekcja nie traci modelu, tylko jeden egzemplarz, a pieniądze mają otworzyć zbiory dla ludzi, którzy nigdy nie przyjadą do Stuttgartu. Car 33 nie jest jednak egzemplarzem anonimowym: ma udokumentowaną historię testową, Karajana i „Playboya” w życiorysie oraz prawie dwie dekady w muzealnej ekspozycji. Po sprzedaży publiczny dostęp do tego konkretnego samochodu przestanie zależeć od Mercedesa.
Ile może być wart?
Mercedes ceny oficjalnie nie podał. Według agencji dpa rzecznik firmy mówił o oczekiwanym „znaczącym dwucyfrowym” wyniku w milionach euro. RM Sotheby’s na karcie aukcyjnej określa wartość jako przekraczającą 25 mln euro. To dolny próg, nie klasyczny przedział estymacji.
Porównanie z Uhlenhaut Coupé jest kuszące, ale to inna kategoria. Tamten samochód był jednym z dwóch istniejących, z wyścigowym rodowodem. C 111 to prototyp z rodziny 17 aut, z których 13 przetrwało, wszystkie w rękach Mercedesa.
O cenie przesądzą konkretne rzeczy: pochodzenie prosto z fabrycznej kolekcji, oryginalny czterowirnikowy Wankel w jeżdżącym aucie, udokumentowana historia testowa, miejsce modelu w historii marki i 25-letnie zobowiązanie Mercedesa. To ostatnie działa jak wpisana do umowy gwarancja rzadkości: przez ćwierć wieku nikt nie zaoferuje drugiego egzemplarza z tego samego źródła.
Do kupienia raz
Do 18 listopada 2026 roku C 111 można było oglądać na targach, fotografować w muzeum, składać w skali 1:43 i czytać o nim w książkach, ale nie kupić. 3 lutego 2027 roku w Luwrze jeden z tych prototypów ma po raz pierwszy zmienić właściciela. Ile padnie na sali, okaże się dopiero wtedy. Już dziś wiadomo, że następnej takiej sprzedaży Mercedes nie przewiduje przez co najmniej 25 lat.














