Opel Astra F ma 35 lat. Kiedyś była wszędzie, dziś ze świecą jej szukać

Jeszcze niedawno Astra F była jednym z tych samochodów, których właściwie się nie zauważało. Stała pod blokiem, jeździła we flotach, woziła rodziny i przez lata była po prostu starym Oplem. W 2026 roku pierwsze egzemplarze mają jednak 35 lat, czyli wiek, przy którym o samochodzie zaczyna się mówić w kategoriach klasyka. Nie oznacza to, że sprawna Astra F nagle stała się rzadkością czy kosztowną gratką. Wciąż można ją kupić za niewielkie pieniądze, a większość ocalałych egzemplarzy to auta używane na co dzień, a nie garażowane kolekcjonerskie perełki. To po prostu stary Opel, tyle że z każdym rokiem coraz rzadszy.

Debiut w momencie, który wiele wymagał od inżynierów

Astra F pojawiła się w 1991 roku, czyli w okresie dużych zmian gospodarczych i społecznych w Europie. Rosły wymagania klientów co do komfortu, ale jednocześnie coraz większe znaczenie miały zużycie paliwa, emisje spalin i możliwość ponownego wykorzystania materiałów użytych w produkcji. Opel musiał zaprojektować następcę Kadetta E tak, żeby te dwa kierunki jakoś ze sobą pogodzić.

Efektem był samochód znacznie przestronniejszy od poprzednika, mimo zbliżonych wymiarów zewnętrznych nadwozia. Inżynierowie przesunęli przednią szybę o 74 milimetry do przodu, a przestrzeń nad głową i na kolanach zwiększyła się nawet o 50 milimetrów. Mimo tej dodatkowej przestrzeni Astra F w wersji GSi osiągała współczynnik oporu powietrza na poziomie 0,30 cD, co jak na początek lat 90. było wynikiem bardzo dobrym.

Duża część deski rozdzielczej, wykończenia wnętrza, siedzeń i konsoli centralnej powstała z polipropylenu, dla którego Opel opracował własny, oszczędny proces recyklingu. Wzmocnienia zderzaków oraz osłony nadkoli robiono już z materiałów pochodzących z odzysku.

Dlaczego Astra, a nie Kadett F

Litera F w oznaczeniu tego modelu bywa mylona z numerem generacji. Tymczasem to po prostu kontynuacja alfabetycznego oznaczania kolejnych wcieleń Kadetta. Po Kadecie E kolejna litera w kolejności to F, mimo że sam model zmienił nazwę na Astra. Dla Opla była to pierwsza generacja Astry, ale jednocześnie już siódma generacja jego kompaktowej linii modelowej, licząc od pierwszego Kadetta. Nazwa Astra nie była też nowością dla koncernu General Motors, bo od lat funkcjonowała w Wielkiej Brytanii jako oznaczenie kompaktowego Vauxhalla. Od 1991 roku Opel zaczął używać jej także na kontynencie.

Do salonów Astra F trafiała stopniowo. Jesienią 1991 roku pojawiły się pięciodrzwiowy hatchback, pięciodrzwiowe kombi Caravan oraz sportowa, trzydrzwiowa Astra GSi z dwulitrowym silnikiem o mocy 85 kW albo mocniejszą, 16-zaworową odmianą rozwijającą 110 kW. Wiosną 1992 roku dołączył czterodrzwiowy sedan, a w 1993 roku gamę uzupełnił kabriolet zaprojektowany i wyprodukowany przez włoskie studio Bertone.

Bezpieczeństwo, które dziś wydaje się oczywiste

Astra F oferowała rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa, które na początku lat 90. nie były jeszcze oczywistym standardem w samochodach kompaktowych. Podwójne stalowe belki w drzwiach chroniły przy uderzeniu bocznym, specjalnie wyprofilowane siedzenia ograniczały ryzyko wysunięcia się spod pasa bezpieczeństwa, a napinacze przednich pasów zmniejszały przemieszczanie się ciała przy zderzeniu czołowym. Od 1994 roku pełnowymiarowe poduszki powietrzne kierowcy i pasażera stały się wyposażeniem seryjnym, co dla samochodu tej klasy było wtedy rozwiązaniem stosunkowo rzadkim.

Do tego doszły funkcje bardziej związane z komfortem i technologią. Umieszczony w konsoli centralnej Multi Info Display łączył wskazania radia, komputera pokładowego i systemu Check Control w jednym miejscu, w polu widzenia kierowcy. Opel przedstawiał go jako pierwsze tego rodzaju rozwiązanie na świecie. Według producenta Astra F była też pierwszym samochodem kompaktowym z układem Clean Air System, chroniącym pasażerów przed pyłkami i zanieczyszczeniami. Wersja GSi 16V otrzymała z kolei elektroniczną kontrolę trakcji, którą Opel opisuje jako pierwsze tego typu rozwiązanie w swoim segmencie.

Astra F trafiła również do motorsportu. W 1993 roku Opel zdobył tytuł producentów w inauguracyjnym sezonie rajdowego FIA Cup for Manufacturers of Touring Cars (2-litre), a w 1997 roku Astra GSi 16V wygrała Grupę N w Veedol Endurance Cup na Nürburgringu.

Elektryczna Astra, o której mało kto pamięta

Równolegle do wersji spalinowych Opel prowadził program testowy w pełni elektrycznej odmiany o nazwie Impuls III. Od 1993 do 1997 roku na bałtyckiej wyspie Rugia testowano pierwszą flotę dziesięciu prototypów. Samochody przejechały tam łącznie około 350 tysięcy kilometrów. Pięć z nich napędzał silnik o mocy 45 kW, czyli 61 koni mechanicznych, zasilany akumulatorem niklowo-kadmowym, pozostałe pięć miało nieco słabszy napęd 42 kW, czyli 57 koni, i akumulator sodowo-niklowo-chlorkowy. Wszystkie dziesięć aut łączył trójfazowy silnik asynchroniczny. Impuls III osiągał prędkość maksymalną 120 kilometrów na godzinę, a jego zasięg sięgał do 150 kilometrów, w zależności od zastosowanego wariantu baterii.

W latach 1997–1999 program rozszerzono o eksploatację samochodów w warunkach miejskich, w Aachen, Maastricht i Liège. Nowsze materiały Opla podają, że cały program Impuls III objął ostatecznie 20 samochodów, co sugeruje, że flota została powiększona wraz z rozszerzeniem testów poza Rugię.

Program nigdy nie trafił do produkcji seryjnej, ale trudno nie docenić skali tego przedsięwzięcia jak na warunki sprzed ponad trzech dekad. Pokazuje też, że zainteresowanie Opla napędem elektrycznym w kompaktowym nadwoziu zaczęło się na długo przed tym, zanim temat elektromobilności trafił do powszechnej świadomości.

4,13 miliona egzemplarzy

Między 1991 a 1997 rokiem z linii produkcyjnych zjechało około 4,13 miliona egzemplarzy Astry F. To wciąż najlepiej sprzedający się model w całej historii marki Opel, co przy tak bogatej i długiej ofercie koncernu jest wynikiem trudnym do przecenienia. Do wyboru były jednostki benzynowe o pojemności 1,4, 1,6, 1,8 i 2,0 litra, standardowo z trójdrożnym katalizatorem, oraz silnik wysokoprężny 1,7 z nowo opracowanym katalizatorem utleniającym.

Kiedy samochód z ulicy staje się klasykiem

Nie istnieje jedna uniwersalna granica wieku, po której zwykły samochód nagle staje się klasykiem. W przypadku Astry F ciekawsze jest coś innego. Auto, które jeszcze niedawno było częścią codziennego krajobrazu ulic, systematycznie z niego znika. Dobrze zachowany egzemplarz, zwłaszcza w rzadszej wersji, jak kabriolet Bertone czy mocniejsza GSi 16V, coraz trudniej pomylić ze zwykłym starym samochodem używanym z konieczności. Ale nie oszukujmy się: jeszcze wiele wody w Wiśle upłynie, zanim Astra F będzie powszechnie traktowana jak pełnoprawny klasyk.